{"id":3038,"date":"2024-08-06T13:21:08","date_gmt":"2024-08-06T13:21:08","guid":{"rendered":"http:\/\/witkacy.eu\/wp\/?p=3038"},"modified":"2025-02-05T21:51:12","modified_gmt":"2025-02-05T21:51:12","slug":"monarcha-z-perla-wojciecha-brewki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/","title":{"rendered":"&#8222;Monarcha z per\u0142\u0105&#8221; Wojciecha Brewki"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Karolina Rychter<br>Joanna Szuma\u0144ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/themes\/newsmag\/assets\/images\/picture_placeholder_list.jpg\" data-src=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-866x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"blazy wp-image-3039\"\/><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"866\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-866x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3039\" srcset=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-866x1024.jpg 866w, https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-254x300.jpg 254w, https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-768x909.jpg 768w, https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy-1298x1536.jpg 1298w, https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg 1623w\" sizes=\"auto, (max-width: 866px) 100vw, 866px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">W. Brewka, <em>Henryk Walezy<\/em>, 2018, olej i akryl na p\u0142\u00f3tnie, 120 \u00d7 100 cm, w zbiorach prywatnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Cykl <em>Poczet kr\u00f3l\u00f3w Polski<\/em> Wojciech Brewka zacz\u0105\u0142 od Henryka Walezego (2018). Pierwszego nast\u0119pc\u0119 wielkiego rodu Jagiellon\u00f3w artysta ukaza\u0142 jako kazuara. By\u0107 mo\u017ce przewrotnie wybra\u0142 on cia\u0142o wielkiego ptaka \u2013 wytrwa\u0142ego biegacza \u2013 dla kr\u00f3la, do kt\u00f3rego przylgn\u0119\u0142a \u0142atka monarchy uciekiniera.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3la ukaza\u0142 Brewka z profilu, podobnie jak w dawnym malarstwie tablicowym przedstawiano w\u0142adc\u00f3w czy szlachcic\u00f3w. Dopiero reali\u015bci niderlandzcy XV w. na nowo podeszli do konwencji portretu, kt\u00f3ra wyra\u017ca\u0142a si\u0119 przede wszystkim w \u201enawi\u0105zywaniu\u201d kontaktu wzrokowego modela z widzem. W przypadku Walezego mamy wi\u0119c podw\u00f3jno\u015b\u0107 \u2013 monarcha, mimo \u017ce widzimy jego profil, patrzy na nas jak ptak, czyli g\u0142ow\u0105 skierowan\u0105 bokiem. Obraz przywodzi na my\u015bl zar\u00f3wno dworski portret tablicowy, jak i portrety dialoguj\u0105ce z widzem, kt\u00f3rych oko jest \u201eoknem duszy\u201d[1].<\/p>\n\n\n\n<p>Walezy spogl\u0105da na nas bystrym okiem, a na jego g\u0142owie w kolorach ultramaryny i czerwieni zwraca uwag\u0119 szczeg\u00f3\u0142, jakim jest per\u0142a w uchu. Znany z ekstrawaganckiego poczucia estetyki w\u0142adca nieraz wzbudza\u0142 emocje swoj\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 do efektownych stroj\u00f3w, b\u0142yskotek, brokatu i pachnide\u0142. Per\u0142a by\u0142a jego znakiem rozpoznawczym:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-verse has-small-font-size\">[\u2026] spos\u00f3b ubierania si\u0119 i wyszukane stroje sprawiaj\u0105, \u017ce zdaje si\u0119 on delikatnym i zniewie\u015bcia\u0142ym; gdy\u017c poza bogatymi sukniami, kt\u00f3re nosi, pokrytymi ca\u0142kowicie z\u0142ocistym haftem, drogimi kamieniami i per\u0142ami najwy\u017cszej ceny, okazuje jeszcze nadzwyczajn\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o swoj\u0105 bielizn\u0119 i o u\u0142o\u017cenie w\u0142os\u00f3w. Ma zwykle na szyi podw\u00f3jn\u0105 koli\u0119 z oprawionej w z\u0142oto ambry; chwieje si\u0119 ona na jego piersi i wydaje s\u0142odki zapach. Lecz to, co najwi\u0119cej, moim zdaniem, odbiera mu dostoje\u0144stwa, to fakt, i\u017c uszy ma przek\u0142ute jak kobieta (zwyczaj do\u015b\u0107 powszechny w\u015br\u00f3d Francuz\u00f3w), i to jeszcze nie zadowala si\u0119 jednym kolczykiem w jednym uchu, lecz nosi po dwa ozdobione zwisaj\u0105cymi z nich drogimi kamieniami i per\u0142ami[2].<\/pre>\n\n\n\n<p>G\u0142ow\u0119 monarchy w miejscu, gdzie kazuar ma grzebie\u0144, zdobi transparentna, przypominaj\u0105ca widmo czy kawa\u0142ek lodu korona. Sprawia wra\u017cenie nie w pe\u0142ni realnej \u2013 niematerialnej, mo\u017cemy j\u0105 zobaczy\u0107 co najwy\u017cej w migotaniu. Wed\u0142ug Martina Heideggera w migotaniu mo\u017ce na chwil\u0119 ujawnia\u0107 si\u0119 istnienie rzeczy, nie zapominajmy jednak, \u017ce w optyce migotanie oznacza z\u0142udzenie wywo\u0142ane za\u0142amuj\u0105cym si\u0119 \u015bwiat\u0142em. Mo\u017cna wi\u0119c pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce korona na g\u0142owie Walezego jest widmowa czy te\u017c \u2013 nawi\u0105zuj\u0105c do ksi\u0105\u017cki Jana Sowy \u2013 fantomowa.<\/p>\n\n\n\n<p>W <em>Fantomowym ciele kr\u00f3la<\/em> Sowa twierdzi, \u017ce decyzja polskiej i litewskiej szlachty, by monarcha wybierany by\u0142 w drodze wolnej elekcji z pomini\u0119ciem zasad sukcesji dynastycznej, wp\u0142yn\u0119\u0142a na os\u0142abienie jego w\u0142adzy i mia\u0142a straszne konsekwencje. Zgodnie z teori\u0105 dw\u00f3ch cia\u0142 kr\u00f3la Ernsta Kantorowicza, monarcha opr\u00f3cz cia\u0142a fizycznego (kt\u00f3re mog\u0142o mie\u0107 r\u00f3\u017cne ludzkie defekty, chorowa\u0142o i starza\u0142o si\u0119) ma r\u00f3wnie\u017c o wiele wa\u017cniejsze i pot\u0119\u017cniejsze cia\u0142o wsp\u00f3lnotowe, cia\u0142o idealne (kt\u00f3re nie umiera, nie starzeje si\u0119 i nie b\u0142\u0105dzi)[3]. Sowa uwa\u017ca, \u017ce zachowano cia\u0142o fizyczne monarchy, ale zamordowano jego cia\u0142o wsp\u00f3lnotowe. Czyni to sytuacj\u0119 Rzeczpospolitej odmienn\u0105 od angielskiej, gdzie w trakcie rewolucji zabito cia\u0142o fizyczne kr\u00f3la, a zachowano cia\u0142o idealne, i od francuskiej, gdzie podczas rewolucji zabito cia\u0142o fizyczne i cia\u0142o wsp\u00f3lnotowe. Cia\u0142o wsp\u00f3lnotowe wi\u0105\u017ce si\u0119 z godno\u015bci\u0105 i moc\u0105 potrzebn\u0105 do rz\u0105dzenia. Wed\u0142ug Sowy, kt\u00f3ry nie boi si\u0119 stawia\u0107 \u015bmia\u0142ych i kontrowersyjnych tez, okres od 1572 do 1795 r. w historii Polski to czas pa\u0144stwa fantomowego, kt\u00f3re \u2013 jak utracona ko\u0144czyna \u2013 istnia\u0142o tylko na poziomie reprezentacji psychicznej, a nie realnie[4]. Prze\u015bwituj\u0105ca, eteryczna korona na obrazie Brewki \u2013 ten symbol czy przedstawienie kr\u00f3lewskiego cia\u0142a idealnego \u2013 mo\u017ce by\u0107 wed\u0142ug tej interpretacji odczytana jako iluzoryczno\u015b\u0107 panowania Walezego w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy g\u0142owie monarchy widnieje namiastka ber\u0142a zwie\u0144czonego czaszk\u0105, co sugeruje oczywi\u015bcie ber\u0142o b\u0142azna, ale przywodzi te\u017c na my\u015bl osobliwo\u015b\u0107 monarchy, kt\u00f3ry czasem pielgrzymowa\u0142 ulicami Pary\u017ca od ko\u015bcio\u0142a do ko\u015bcio\u0142a z r\u00f3\u017ca\u0144cem, kt\u00f3rego paciorki przypomina\u0142y trupie czaszki[5]. To b\u0142aze\u0144skie ber\u0142o, jak i przedstawienie kr\u00f3la jako kolorowego ptaka kojarz\u0105 si\u0119 z karnawa\u0142em, ekscentryczn\u0105, wielobarwn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 <em>\u00e0 rebours<\/em>, gdzie \u015bmiech miesza si\u0119 z powag\u0105, niskie z wysokim, gdzie nie obowi\u0105zuj\u0105 ustalone zasady i hierarchia, gdzie odwracaj\u0105 si\u0119 role i kr\u00f3l staje si\u0119 b\u0142aznem, a b\u0142azen \u2013 kr\u00f3lem. Jak pisze Michai\u0142 Bachtin:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-verse has-small-font-size\">\u015amiech karnawa\u0142owy szarpie r\u00f3wnie\u017c wy\u017csze wielko\u015bci \u2013 wyszydza zmienno\u015b\u0107 w\u0142adzy i prawd, zmienno\u015b\u0107 uk\u0142ad\u00f3w \u015bwiata. \u015amiech ogarnia oba bieguny zmienno\u015bci, atakuje sam proces przemian, same kryzysy. Akt \u015bmiechu karnawa\u0142owego zespala \u015bmier\u0107 i odrodzenie, negacj\u0119 (kpina) i aprobat\u0119 (ho\u0142d ekstatyczny). To \u015bmiech g\u0142\u0119boko refleksyjny i uniwersalny. W tym w\u0142a\u015bnie tkwi swoisto\u015b\u0107 \u015bmiechu karnawa\u0142owego[6]. <\/pre>\n\n\n\n<p>Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wed\u0142ug Bachtina ludowy karnawa\u0142 neguje porz\u0105dek na chwil\u0119, lecz go nie burzy. Bez zrozumienia tego, jak normy \u017cycia \u2013 oficjalnego i karnawa\u0142owego \u2013 nast\u0119powa\u0142y kolejno po sobie i wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142nia\u0142y, nie jeste\u015bmy np. w stanie zg\u0142\u0119bi\u0107 kultury \u015bredniowiecza.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei w koncepcji <em>homo ludens<\/em> Johana Huizingi zabawa jest nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142em sztuki, literatury, ale w og\u00f3le wszystkiego, w tym polityki \u2013 w niej r\u00f3wnie\u017c panuj\u0105 wymy\u015blone, sztuczne (odmienne od praw przyrody) regu\u0142y. Karnawa\u0142owe przebrania i rytua\u0142y s\u0105 przejaskrawion\u0105, odwr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 obowi\u0105zuj\u0105cych w \u015bwiecie ludzkim praw \u2013 praw w du\u017cej mierze konwencjonalnych, umownych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze \u017ar\u00f3de\u0142 wiadomo, \u017ce Walezy bardzo lubi\u0142 bale, teatr, sam by\u0142 \u015bwietnym aktorem (potrafi\u0142, gdy mia\u0142 tak\u0105 fantazj\u0119, doskonale na\u015bladowa\u0107 obyczaje i spos\u00f3b bycia szlachty polskiej), uwielbia\u0142 si\u0119 przebiera\u0107, ch\u0119tnie nosi\u0142 bi\u017cuteri\u0119, u\u017cywa\u0142 perfum i pudru \u2013 co w kraju, kt\u00f3rym mia\u0142 rz\u0105dzi\u0107, budzi\u0142o niedowierzanie, zgorszenie, a niekiedy tak\u017ce \u2013 zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d starszej, konserwatywnej szlachty \u2013 zakulisowy \u015bmiech. To wszystko sprawia\u0142o, \u017ce traktowano go bez wi\u0119kszego szacunku (by\u0142 bohaterem niezliczonych paszkwili). Wydaje si\u0119, \u017ce sam uznawa\u0142 pobyt w Polsce za przygod\u0119, a nie powa\u017cne zadanie. Nie do ko\u0144ca jednak: Stanis\u0142aw Grzybowski twierdzi, \u017ce Walezy \u201epotrafi\u0142 udawa\u0107, \u017ce nie zna stosunk\u00f3w polskich, gdy trzeba by\u0142o odwlec niedogodn\u0105 decyzj\u0119 lub usprawiedliwi\u0107 niepopularn\u0105. W rzeczywisto\u015bci jednak \u017caden z p\u00f3\u017aniejszych zagranicznych elekt\u00f3w nie by\u0142 tak znakomicie z Polsk\u0105 obznajomiony\u201d[7]. Jego matka, Katarzyna Medycejska, mia\u0142a doskonale dzia\u0142aj\u0105c\u0105 sie\u0107 informator\u00f3w w ca\u0142ej Europie, tak\u017ce w Moskwie i Turcji. Sam Henryk przed obj\u0119ciem tronu zbiera\u0142 wiadomo\u015bci o Rzeczpospolitej, prowadz\u0105c np. rozleg\u0142\u0105 korespondencj\u0119 z \u017cyczliwymi mu senatorami. To wszystko \u2013 udawana ignorancja, ekstrawagancja na poziomie zewn\u0119trznej reprezentacji \u2013 kojarzy si\u0119 z figur\u0105 b\u0142azna czy arlekina w pstrokatym kostiumie. W strojach b\u0142azn\u00f3w bardzo d\u0142ugo przetrwa\u0142y r\u00f3wnie\u017c elementy zwierz\u0119ce (pi\u00f3ra czy kawa\u0142ki futra) zwi\u0105zane z dawn\u0105 obrz\u0119dowo\u015bci\u0105, podkre\u015blaj\u0105ce ich amorficzno\u015b\u0107. W \u015bredniowieczu cz\u0119stym elementem b\u0142aze\u0144skiego kostiumu by\u0142 koguci grzebie\u0144. Korona na obrazie Brewki \u2013 umieszczona na ptasiej g\u0142owie \u2013 mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako taki w\u0142a\u015bnie grzebie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0142azen jednak \u2013 chocia\u017c to inny, <em>outsider<\/em>, kpiarz \u2013 jest w kulturze zwi\u0105zany tak\u017ce z pewnego rodzaju g\u0142\u0119bsz\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105. Jako kto\u015b, kto stoi z boku, r\u00f3wnocze\u015bnie jest i go nie ma, kto pos\u0142uguje si\u0119 \u015bmiechem i absurdem, jest w stanie dostrzec sens wydarze\u0144, kt\u00f3rego inni nie widz\u0105. Przypomnijmy sobie, jak cz\u0119sto w sztuce i literaturze b\u0142azen na dworze kr\u00f3la, <em>le <\/em><em>fou du roi<\/em>, udziela\u0142 swojemu w\u0142adcy przenikliwych rad i z\u0142owr\u00f3\u017cbnych przestr\u00f3g. Dworski b\u0142azen mia\u0142 bawi\u0107 i m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119; cz\u0119sto by\u0142 jedyn\u0105 osob\u0105 na dworze, od kt\u00f3rej kr\u00f3l m\u00f3g\u0142 us\u0142ysze\u0107 to, czego nie \u015bmia\u0142 mu powiedzie\u0107 \u017caden dostojnik. Nie by\u0142 po prostu s\u0142ug\u0105, nie by\u0142 po prostu doradc\u0105, ale \u2013 oczywi\u015bcie do pewnych granic \u2013 uprzywilejowanym partnerem monarchy. Mo\u017cna si\u0119 pokusi\u0107 \u2013 nawi\u0105zuj\u0105c do diagnoz Sowy \u2013 o rozwa\u017cania na temat tego, jak\u0105 prawd\u0119 o Rzeczpospolitej ujawni\u0142 Walezy jako kr\u00f3l Korony i Litwy. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie pewn\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 wpisan\u0105 w monarchi\u0119 elekcyjn\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p>Walezego kojarzymy jako uciekiniera, dziwnego, egzotycznego ptaka w\u015br\u00f3d w\u0142adc\u00f3w Europy. By\u0107 mo\u017ce dlatego zaintrygowa\u0142 on artyst\u0119, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 portretowanie naszych monarch\u00f3w w\u0142a\u015bnie od niego.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypisy<\/p>\n\n\n\n[1] Zob. H. Belting, <em>Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie<\/em>, prze\u0142. M. Bryl, Krak\u00f3w 2007, s. 142\u2013170, Horyzonty Nowoczesno\u015bci, t. LXII. O prze\u0142amaniu bariery lica obrazu i kontakcie z odbiorc\u0105 poprzez namalowane spojrzenie, zob. A. Ziemba, <em>Iluzja a realizm. Gra z widzem w sztuce holenderskiej 1580\u20131660<\/em>, Warszawa 2015, s. 149\u2013153.<\/p>\n\n\n\n[2] Cyt. za: S. Grzybowski, <em>Henryk Walezy<\/em>, Wroc\u0142aw 1985, s. 93 (opinia \u00f3wczesnego ambasadora Wenecji).<\/p>\n\n\n\n[3] E. H. Kantorowicz, <em>Dwa cia\u0142a kr\u00f3la. Studium ze \u015bredniowiecznej teologii politycznej<\/em>, prze\u0142. M. Michalski, A. Krawiec, red. naukowa J. Strzelczyk, Warszawa 2007, s. 5\u20137.<\/p>\n\n\n\n[4] J. Sowa, <em>Fantomowe cia\u0142o kr\u00f3la. Peryferyjne zmagania z nowoczesn\u0105 form\u0105<\/em>, Krak\u00f3w 2011, s. 232\u2013233, 242\u2013243, 248\u2013249.<\/p>\n\n\n\n[5] S. Grzybowski, <em>Henryk Walezy<\/em>, s. 160.<\/p>\n\n\n\n[6] M. Bachtin, <em>Problemy poetyki Dostojewskiego<\/em>, prze\u0142. N. Modzelewska, Warszawa 1970, s. 194, Biblioteka Krytyki Wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/p>\n\n\n\n[7] S. Grzybowski, <em>Henryk Walezy<\/em>, s. 111.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karolina RychterJoanna Szuma\u0144ska W. Brewka, Henryk Walezy, 2018, olej i akryl na p\u0142\u00f3tnie, 120 \u00d7 100 cm, w zbiorach prywatnych. Cykl Poczet kr\u00f3l\u00f3w Polski Wojciech Brewka zacz\u0105\u0142 od Henryka Walezego (2018). Pierwszego nast\u0119pc\u0119 wielkiego rodu Jagiellon\u00f3w artysta ukaza\u0142 jako kazuara. By\u0107 mo\u017ce przewrotnie wybra\u0142 on cia\u0142o wielkiego ptaka \u2013 wytrwa\u0142ego biegacza \u2013 dla kr\u00f3la, do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"chat","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"[]"},"categories":[20,43,27],"tags":[],"class_list":["post-3038","post","type-post","status-publish","format-chat","has-post-thumbnail","hentry","category-witkacy-pismo-nowosci","category-witkacy-nr-15","category-nowy-witkacy","post_format-post-format-chat"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&quot;Monarcha z per\u0142\u0105&quot; Wojciecha Brewki - Witkacy!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Monarcha z per\u0142\u0105&quot; Wojciecha Brewki - Witkacy!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Karolina RychterJoanna Szuma\u0144ska W. Brewka, Henryk Walezy, 2018, olej i akryl na p\u0142\u00f3tnie, 120 \u00d7 100 cm, w zbiorach prywatnych. Cykl Poczet kr\u00f3l\u00f3w Polski Wojciech Brewka zacz\u0105\u0142 od Henryka Walezego (2018). Pierwszego nast\u0119pc\u0119 wielkiego rodu Jagiellon\u00f3w artysta ukaza\u0142 jako kazuara. By\u0107 mo\u017ce przewrotnie wybra\u0142 on cia\u0142o wielkiego ptaka \u2013 wytrwa\u0142ego biegacza \u2013 dla kr\u00f3la, do [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Witkacy!\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/instytutwitkacego\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-08-06T13:21:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-05T21:51:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1623\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"MG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"MG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\"},\"author\":{\"name\":\"MG\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/686cb94fbdcd6f647d17b3dfec7f1764\"},\"headline\":\"&#8222;Monarcha z per\u0142\u0105&#8221; Wojciecha Brewki\",\"datePublished\":\"2024-08-06T13:21:08+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-05T21:51:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\"},\"wordCount\":1397,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg\",\"articleSection\":[\"-Nowe na stronie\",\"-Witkacy! nr 15\",\"Nowy Witkacy!\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\",\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\",\"name\":\"\\\"Monarcha z per\u0142\u0105\\\" Wojciecha Brewki - Witkacy!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg\",\"datePublished\":\"2024-08-06T13:21:08+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-05T21:51:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg\",\"width\":1623,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;Monarcha z per\u0142\u0105&#8221; Wojciecha Brewki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#website\",\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/\",\"name\":\"Witkacy!\",\"description\":\"czyste dusze w niemytej formie\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization\",\"name\":\"Witkacy!\",\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/cropped-winieta2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/cropped-winieta2.jpg\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"Witkacy!\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/instytutwitkacego\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/instytutwitkacego\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/686cb94fbdcd6f647d17b3dfec7f1764\",\"name\":\"MG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed4c5f960331b32e5b893ec86474fd6fe7c7081a402c7bda80eaa692cedee407?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed4c5f960331b32e5b893ec86474fd6fe7c7081a402c7bda80eaa692cedee407?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"MG\"},\"url\":\"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/author\/mg\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Monarcha z per\u0142\u0105\" Wojciecha Brewki - Witkacy!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\"Monarcha z per\u0142\u0105\" Wojciecha Brewki - Witkacy!","og_description":"Karolina RychterJoanna Szuma\u0144ska W. Brewka, Henryk Walezy, 2018, olej i akryl na p\u0142\u00f3tnie, 120 \u00d7 100 cm, w zbiorach prywatnych. Cykl Poczet kr\u00f3l\u00f3w Polski Wojciech Brewka zacz\u0105\u0142 od Henryka Walezego (2018). Pierwszego nast\u0119pc\u0119 wielkiego rodu Jagiellon\u00f3w artysta ukaza\u0142 jako kazuara. By\u0107 mo\u017ce przewrotnie wybra\u0142 on cia\u0142o wielkiego ptaka \u2013 wytrwa\u0142ego biegacza \u2013 dla kr\u00f3la, do [&hellip;]","og_url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/","og_site_name":"Witkacy!","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/instytutwitkacego\/","article_published_time":"2024-08-06T13:21:08+00:00","article_modified_time":"2025-02-05T21:51:12+00:00","og_image":[{"width":1623,"height":1920,"url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"MG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"MG","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/"},"author":{"name":"MG","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/686cb94fbdcd6f647d17b3dfec7f1764"},"headline":"&#8222;Monarcha z per\u0142\u0105&#8221; Wojciecha Brewki","datePublished":"2024-08-06T13:21:08+00:00","dateModified":"2025-02-05T21:51:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/"},"wordCount":1397,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg","articleSection":["-Nowe na stronie","-Witkacy! nr 15","Nowy Witkacy!"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/","url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/","name":"\"Monarcha z per\u0142\u0105\" Wojciecha Brewki - Witkacy!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg","datePublished":"2024-08-06T13:21:08+00:00","dateModified":"2025-02-05T21:51:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#primaryimage","url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg","contentUrl":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/walezy.jpg","width":1623,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/monarcha-z-perla-wojciecha-brewki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;Monarcha z per\u0142\u0105&#8221; Wojciecha Brewki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#website","url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/","name":"Witkacy!","description":"czyste dusze w niemytej formie","publisher":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#organization","name":"Witkacy!","url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/cropped-winieta2.jpg","contentUrl":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/cropped-winieta2.jpg","width":300,"height":90,"caption":"Witkacy!"},"image":{"@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/instytutwitkacego\/","https:\/\/www.instagram.com\/instytutwitkacego\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/686cb94fbdcd6f647d17b3dfec7f1764","name":"MG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed4c5f960331b32e5b893ec86474fd6fe7c7081a402c7bda80eaa692cedee407?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed4c5f960331b32e5b893ec86474fd6fe7c7081a402c7bda80eaa692cedee407?s=96&d=mm&r=g","caption":"MG"},"url":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/author\/mg\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3038"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3044,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3038\/revisions\/3044"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/witkacy.eu\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}